PDF -21 La infección por el virus de la inmunodeficiencia humana 21 La - Inmunología & Genética CTO 8.pdf
Wait Loading...


PDF :1 PDF :2 PDF :3 PDF :4 PDF :5 PDF :6 PDF :7 PDF :8 PDF :9 PDF :10


Like and share and download

Inmunología & Genética CTO 8.pdf

21 La infección por el virus de la inmunodeficiencia humana 21 La

PDF Manual CTOcorporativovidso ctomx Inmunología Genética pdf PDF Inmunología oncouasd oncouasd files wordpress 2015 06 cto inmunologia pdf PDF Page 1 Manual CTO de Medicina y Cirugía 9 a edición nparangaricutiro gob mx Libros Inmunologia

Related PDF

Manual CTO

[PDF] Manual CTOcorporativovidso ctomx Inmunología Genética pdf
PDF

Inmunología - oncouasd

[PDF] Inmunología oncouasd oncouasd files wordpress 2015 06 cto inmunologia pdf
PDF

Page 1 Manual CTO de Medicina y Cirugía 9a edición

[PDF] Page 1 Manual CTO de Medicina y Cirugía 9 a edición nparangaricutiro gob mx Libros Inmunologia pdf
PDF

Manual CTO

[PDF] Manual CTO gravepa publicacionesmedicas 08 20HEMATOLOGIA 20BY 20MEDIKANDO pdf
PDF

La Revista CTO - Grupo CTO

[PDF] La Revista CTO Grupo CTO grupocto web medicina pdf RevistaMIR2015 pdf
PDF

Manual CTO - Tienda Online Grupo CTO

[PDF] Manual CTO Tienda Online Grupo CTOtienda grupocto es pdf ME DesgC2017 Index pdf
PDF

download manual cto de medicina y cirugia tenth - Mon Ethos Pro

[PDF] download manual cto de medicina y cirugia tenth Mon Ethos Provideo monethos manual cto de medicina y cirugia tenth editiontriumph toledo and dolomite 1300 1970 81 owners wor
PDF

Examen comentado - MIR Asturias

[PDF] Examen comentado MIR Asturias curso mir servicios 2016 05 30 MIR 2015 COMENTADO pdf
PDF

Libro Pdf Inmunologia Veterinaria (10ª Ed) Descargar [Completo]

[PDF] Libro Pdf Inmunologia Veterinaria (10ª Ed ) Descargar [Completo] tiodemelad tk inmunologia veterinaria 10 ed mjm 1551 pdf
PDF

21 La infección por el virus de la inmunodeficiencia humana 21 La

do en procesos de activación inmunológica Tras di cha activación Variabilidad genética la alta tasa de mutabilidad, debido 8 Retinitis por citomegalovirus 9 Encefalopatía por VIH 10 Infección por virus del herpes simple que causa
PDF

InnenWeltKosmos

DVD out now - LUMALAUNISCH

innenweltkosmos de files innenwelt pdf Innenweltkosmos Das Ganzheitliche Weltbild Himmel und Erde Dieses Buch soll die Probleme der wissenschaftlichen Forschung und Vorstellung in Bezug auf die Form, Funktion und den erkennbaren Sinn des Kosmos (Universums) darstellen Es soll gewichtige Fragen, die noch ungelöst sind, aufzeigen und

Inner Alchemy - Step by Step

Universal Healing Tao System of Meditation and Chi Kung - Wu Chi

This is especially clear in the tradition of Daoism called inner alchemy, which arose Inner alchemical practice begins in the first stage with taking control of the Inner Smile was the first step in seven highly secret Tao inner alchemy “formulas ” for speeding up the

  1. THE SUBTLE BODY ECSTASY OF DAOIST INNER ALCHEMY
  2. Way of the Inner Smile
  3. Foundations of Internal Alchemy
  4. Supreme Inner Alchemy Practice
  5. Alchemy Unveiled
  6. Alchemy Pottery
  7. Alchemy and Life
  8. early daoist meditation and the origins of inner alchemy
  9. Female Alchemy and Paratext
  10. Alchemy

Inner Game Booklet Final - AUS Version

yamaha motorcycle service manuals parts manuals and technical

lni wa gov Safety Topics AtoZ ToolBoxTalks PDFs TOOL BOX TALKS A YEAR’S WORTH OF WEEKLY SAFETY MEETING SUBJECTS Table of Contents Pages 1 3 Introduction – Why This Project? Pages 4 5 Safety Training Pages 6 17 Whose Responsibility Is It? Page 6 Supplemental Information Pages 6A

Inner Join

Inner versus Outer Joins

PDF Relational Algebra Inner Joins, Self Joins cs toronto edu s13 RA inner joins self joins answers pdf PDF One to One, One to Many, and Many to Many Joins LexJansen lexjansen wuss

  1. join inner join
  2. relational algebra inner join example
  3. full inner join
  4. inner join tableau
  5. sql inner join one to many
  6. types of inner join
  7. sql joins
  8. sas merge inner join

INNER SILENCE (Tensegrity, Carlos Castaneda)

A Journal of Applied Hermeneutics Content by Chronological Order

imiedged webs documents CarlosCastanada CARLOS CASTANEDA Note To avoid the risk of injury, consult your physician before beginning this or any physical movement program Special caution is advised to pregnant women to consult a physician before practicing these movements The instructions presented are in no way

Inner Smile and Six Healing Sounds Practice

Sound Healing Paper - Sound Healing Center

PDF Inner Smile and Six Healing Sounds Practices Albany Qigongalbanyqigong Inner 20Smile 20and 20Six 20Healing 20Sounds 20Practice PDF Way of the Inner Smile Healing Qi healingqi inner smile pdf PDF Six Healing Sounds Taoist Techniques For Balancing

  1. six healing sounds mantak chia pdf
  2. taoist six healing sounds and postures

Inner Strength Success Journal

1 sample syllabus from 4 credit college success course

Gallup Management Journal®, Q12®, The Gallup Path®, CE11®, Clifton Discuss the role that talent and strength play in the success of top achievers • Identify and They possess an inner compass that gives them confidence that their Journal of Research Practice,

  1. Building Internal Strength
  2. The circle of strength and power
  3. journal
  4. Inner Heroes
  5. Supporting Inner Strength and Hope
  6. Global Journals
  7. The Fragile Balance of Power and Leadership
  8. 1 sample syllabus from 4 credit college success course
  9. Exploration of the Inner
  10. Testing Strengths-Based Interventions

Innere Alchemie - Der Weg zur Meisterschaft

Perfekt! Der überlegene Weg zum Erfolg - Carl Hanser Verlag

PDF Der Weg Zur Meisterschaft Der Seeleutasbiztositas citibank hu der weg zur meisterschaft der seele pdf PDF Der Weg Zur Meisterschaft Der Seelemagazine thediamondstore co uk der weg zur meisterschaft der seele pdf PDF H A Z R A T I N A Y A T

PDF Der Weg nach innen Eberhard Bärr upasana de download pratyahara der weg nach innen pdf PDF Durch Übung zur Freiheit Eberhard Bärrupasana de download durch uebung zur freiheit teil 5 pdf PDF Paul de Man Die Rhetorik der Tropen

Home back Next

Description

Manual CTO de Medicina y Cirugía 8

Inmunología Autora

Sara Calleja Antolín

Revisión técnica

David Pascual Hernández Gerard Loughlin Ramírez

B Grupo CTO •Ni

CTO Editorial

Células del sistema inmune

Introducción

I n m u n i d'a d

Linfocitos T

Órganos d'e l'sistema i n m u n e

Linfocitos B

L i n f o c'i t o s'g r a n u l'a r e s'g r a n d'e s'

Células NK

Células p r e s'e n t a d'o r a s'd'e a n t í g e n o (CPA)

El compiejo principal

Inmunoglobulinas

Estructura y función d'e las i n m u n o g l'o b u l'i n a s

Clases d'e i n m u n o g l'o b u l'i n a s

Antígenos,

Estructura

U n i ó n antígeno-anticuerpo: afinidad y avidez

C a m b i o d'e clase d'e i n m u n o g l'o b u l'i n a

Introducción

Moléculas HLA d'e clase I y d'e clase II

Genética d'e l's i s't e m a HLA y n o m e n c'l'a t u r a

HLA y e n f e r m e d'a d

La respuesta inmunitaria

Respuesta i n m u n i t a r i a

Respuesta d'e a n t i c'u e r p o s

Inmunología clínica

T r a s'p l'a n t e d'e órganos

Reacciones d'e hipersensibilidad

Hipersensibilidad inmediata o alergia atópica

Cooperación y c'i t o t o x i c'i d'a d

Inmunidad tumoral

Alorreactividad

Tolerancia

Envejecimiento e i n m u n i d'a d

Inmunodeficiencias

Concepto de inmunodeficiencia

Clínica d'e los d'e f e c't o s'i n m u n i t a r i o s

I n m u n o d'e f i c'i e n c'i a s'p r i m a r i a s'(IDP)

Respuestas d'e las c'é l'u l'a s'

Complemento

Funciones del c'o m p l'e m e n t o

Inmunodeficiencias secundarias

Vías d'e activación d'e l'c o m p l'e m e n t o

Inmunodeficiencias primarias humorales

Vía c'o m ú n

Inmunodeficiencias primarias c'o m b i n a d'a s

Regulación d'e l'c o m p l'e m e n t o

D e f e c't o s'p r i m a r i o s'd'e la función fagocítica

R e c'e p t o r e s'para el c'o m p l'e m e n t o

Evaluación d'e la i n m u n i d'a d

C o m p l'e m e n t o e inflamación

La c'a s'c'a d'a d'e las c'i n i n a s

Bibl iografía

Inmunología

ESTRUCTURA DEL SISTEMA INMUNE

Aspectos esenciales

Orientación

MIR Aunque este tema es poco importante para el MIR,

ya que permite tener una idea global del sistema inmune

No es para estudiarlo,

es aconsejable leerlo y asimilarlo la primera vez que se haga frente a la asignatura

El sistema inmune tiene dos tipos de respuestas: la inmunidad natural y la inmunidad adaptativa

Ambas se ponen en marcha de modo simultáneo como respuesta a cualquier agresión

La inmunidad natural es inespecífica y carece de memoria

La inmunidad adaptativa se caracteriza por adaptarse a cada antígeno de forma específica y por conservar memoria de cómo actuar frente al mismo

Introducción

Inmunidad La inmunología es la c'i e n c'i a q u e estudia el sistema i n m u n e (SI) y las patologías c'o n él relacionadas

El sistema i n m u n e es el e n c'a r g a d'o d'e proteger al i n d'i v i d'u o d'e las agresiones procedentes t a n t o d'e l'm e d'i o e x t e r n o c'o m o del m e d'i o i n t e r n o ,

así c'o m o d'e ser c'a p a z d'e aprender a tolerar los agentes n o patogénicos

Los diversos c'o m p o n e n t e s'q u e l'o f o r m a n (células y moléculas solubles),

se d'i s't r i b u y e n por t o d'o s'los sistemas del o r g a n i s'm o s'i e n d'o el aparato digestivo el d'e m a y o r concentración

Esta disposición u b i c'u a h a c'e q u e sea i m p r e s'c'i n d'i b l'e la e x i s't e n c'i a d'e c'o m p l'e j o s'y precisos m e c'a n i s'm o s'd'e intercomunicación y coordinación,

así c'o m o "señales" d'e recirculación q u e p e r m i t a n la m o v i l'i d'a d'd e estas células

Clásicamente se p u e d'e n d'i f e r e n c'i a r d'o s'm e c'a n i s'm o s'd'e i n m u n i d'a d',

la i n n a t a o también l'l a m a d'a inespecífica,

y la a d'a p t a t i v a o específica

Inmunidad innata o inespecífica Sus c'o m p o n e n t e s'están s'i e m p r e presentes y dispuestos para actuar i n m e d'i a t a m e n t e sin requerir t i e m p o d'e latencia para el d'e s'e n c'a d'e n a m i e n t o d'e las a c'c i o n e s'defensivas

La i n m u n i d'a d'innata n o es específica d'e antígeno y carece d'e m e m o r i a

Es decir,

sus respuestas son estereotipadas

y n o registran u n a u m e n t o d'e su e f i c'a c'i a e n sucesivas e x p o s'i c'i o n e s'al m i s'm o

A u n q u e n o es específica d'e antígeno,

sí q u e es c'a p a z d'e d'i f e r e n c'i a r patrones d'e estructuras m i c'r o b i a n a s'c'o n servadas o pertenecientes a grandes g r u p o s'd'e m i c'r o o r g a n i s'm o s',

d e n o m i n a d'o s'P A M P molecular

s e c'u e n c'i a s'd'e A D'N v i r a l',

A D'N b a c't e r i a n o ,

a c't i v a n d'o así diferentes m e c'a n i s

mos d'e activación i n t r a c'e l'u l'a r ,

q u e v a n a c'o n d'i c'i o n a r u o r i e n t a r la respuesta a d'a p t a t i v a q u e v a n a reclutar (MIR 0 9

- 1 0 ,

2 1 4 )

RECUERDA

Preguntas

Los linfocitos T no son componentes de la inmunidad natural

La i n m u n i d'a d'innata o natural está c'o n s't i t u i d'a ,

p o r los siguientes c'o m p o n e n t e s': • Las barreras epiteliales

• I n m u n i d'a d'innata natural c'e l'u l'a r : fagocitos (monocitos-macrófagos y l'e u c'o c'i t o s'p o l'i m o r f o n u c'l'e a r e s

[ P M N ] ) y células agresoras naturales (células Natural

2 0 5 )

I n m u n i d'a d'innata h u m o r a l': l'i s'o z i m a ,

c o m p l'e m e n t o e interferones

M a n u a l'CTO d'e Medicina y Cirugía,

Inmunidad adaptativa o específica

Timo Es u n órgano l'i n f o e p i t e l'i a l',

d e f o r m a b i l'o b u l'a d'a ,

i m p r e s'c'i n d'i b l'e para

Se caracteriza p o r la especificidad de sus c'o m p o n e n t e s'por el antígeno y

la adquisición d'e la i n m u n o c'o m p e t e n c'i a de los l'i n f o c'i t o s'T d'u r a n t e

por poseer m e m o r i a (posteriores exposiciones p r o d'u c'e n una respuesta i n

los p r i m e r o s'años d'e la v i d'a

A u n q u e es en el t i m o d'o n d'e los l'i n f o c'i

cada vez más potente y rápida,

frente al antígeno en cuestión)

tos T a d'q u i e r e n su diferenciación y m a d'u r e z ,

n o se d'e b e o l'v i d'a r q u e sus precursores se o r i g i n a n ,

al igual q u e los d'e los lifocitos B,

Tras la entrada d'e u n g e r m e n ,

en el o r g a n i s'm o se d'e

médula ósea desde la q u e m i g r a n hacia el t i m o

El p e r i o d'o c'l'a v e d'e

sarrolla u n a respuesta i n m u n i t a r i a p r i m a r i a

D'i c'h a respuesta se p u e d'e

este p r o c'e s'o l'o constituirían el d'e s'a r r o l'l o ontogénico y la i n f a n c'i a ,

q u e la extirpación del t i m o a u n a d'u l't o (o al f i n a l'd e la a d'o l'e s'c'e n c'i a ,

R e c'o n o c'i m i e n t o del antígeno

c o n el d'e s'a r r o l'l o c'o m p l'e t o del sistema i n m u n e ) ,

n o i m p l'i c'a u n déficit

P e r i o d'o d'e latencia,

en los q u e los l'i n f o c'i t o s

específicos a m p l'i f i c'a n su número (expansión c'l'o n a l') ,

se d'i f e r e n c'i a n en células efectoras (MIR 09-10,

2 1 7 )

El órgano d'e r i v a d'e u n e s'b o z o e p i t e l'i a l'f o r m a d'o a p a r t i r d'e la tercera

Respuesta efectora,

y c'u a r t a bolsas faríngeas,

y es el p r i m e r órgano l'i n f o i d'e q u e aparece

Secreción d'e a n t i c'u e r p o s'específicos

El tamaño del t i m o a u m e n t a a l'o largo d'e la v i d'a fetal y p o s'n a t a l'hasta

D e s'a r r o l'l o d'e a c't i v i d'a d'citolítica específica

a l'r e d'e d'o r d'e la p u b e r t a d',

m o m e n t o a p a r t i r d'e l'q u e e m p i e z a a invo-

Liberación d'e factores q u e a c't i v a n las células fagocíticas

En el a d'u l't o ,

la producción y maduración d'e los l'i n f o c'i t o s

Adquisición d'e m e m o r i a i n m u n i t a r i a

T t i e n e lugar en la médula

Es i m p o r t a n t e c'o n o c'e r q u e el d'e s'a r r o l'l o de estos l'i n f o c'i t o s'en el t i m o sigue u n a distribución c'o r t i c'o m e d'u l'a r ,

d e f o r m a m a y o r i t a r i a ,

los l'i n f o c'i t o s'T c'o n m a y o r g r a d'o d'e m a d'u r e z ,

desde d'o n d'e circularán a los órganos l'i n

Órganos del sistema inmune

Los l'i n f o c'i t o s'son las p r i n c'i p a l'e s'células responsables d'e la respuesta

Órganos linfoides secundarios (periféricos)

i n m u n i t a r i a a d'a p t a t i v a

Están d'i s't r i b u i d'o s'p o r t o d'o el o r g a n i s'm o en órganos b i e n d'e l'i m i t a d'o s',

o en f o r m a d'e a c'u m u l'a c'i o n e s'difusas

al c'o n j u n t o d'e estas estructuras se le d'e n o m i n a sistema linfático y están en

Son los órganos d'o n d'e los l'i n f o c'i t o s'ya m a d'u r o s',

intercomunicación c'o n t i n u a gracias al tránsito,

t o m a n c'o n t a c't o c'o n los antígenos y d'o n d'e se p r o d'u c'e n

los l'i n f o c'i t o s'a través d'e las c'i r c'u l'a c'i o n e s'sanguínea y linfática

Los ór-

las respuestas i n m u n i t a r i a s'f r e n t e a los estímulos antigénicos

Básica-

ganos l'i n f o i d'e s'se d'i v i d'e n en dos grandes categorías: órganos l'i n f o i d'e s

existen tres tipos d'e órganos l'i n f o i d'e s's e c'u n d'a r i o s': los ganglios

p r i m a r i o s'(centrales) y secundarios (periféricos)

el b a z o y el t e j i d'o l'i n f o i d'e a s'o c'i a d'o a mucosas ( M A L'T ) (MIR 0 8

- 0 9 ,

2 4 2 )

El f u n c'i o n a m i e n t o d'e los tres es s'i m i l'a r ,

distinguiéndose básicamente p o r la p r o c'e d'e n c'i a de los antígenos q u e penetran en ellos

Órganos linfoides primarios (centrales)

Se consideran órganos linfoides primarios a aquéllos en los q u e se o r i g i

Sangre,

hasta alcanzar su c'o m p e t e n c'i a f u n c'i o n a l',

Luz intestinal,

en el caso d'e las placas d'e Peyer (tejido M A L'T del

Linfa ( m e d'i o e x t r a c'e l'u l'a r d'e los tejidos),

en el caso d'e los g a n g l'i o s'linfáticos

Médula ósea

Ganglios linfáticos

Los l'i n f o c'i t o s'p r o c'e d'e n d'e las células hematopoyéticas p l'u r i p o t e n

A través d'e la linfa,

los antígenos procedentes del m e d'i o e x t r a c'e l'u l'a r

éstas s'o n d'e o r i g e n mesodérmico y a p a r e c'e n i n i c'i a l

de los t e j i d'o s'son c'o n d'u c'i d'o s'hacia los ganglios linfáticos,

m e n t e en el saco v i t e l'i n o d'e l'embrión para l'u e g o trasladarse al hí-

t a m e n t e o m e d'i a n t e células presentadoras de antígenos procedentes

g a d'o (en la sexta semana) y más t a r d'e (a p a r t i r d'e l'q u i n t o mes) a la

La localización anatómica d'e los g a n g l'i o s'linfáticos se

médula ósea,

q u e es el órgano hematopoyético f u n d'a m e n t a l'para el

sitúa en zonas d'e c'o n f l'u e n c'i a d'e varios vasos linfáticos (Figura 1)

T i e n e n u n a f o r m a s'i m i l'a r a la d'e l'riñon,

c o n u n a l'o n g i t u d'y grosor,

Los l'i n f o c'i t o s'q u e m a d'u r a n (se d'i f e r e n c'i a n ) en la médula ósea se d'e n o

r e s'p e c't i v a m e n t e ,

en c'o n d'i c'i o n e s'fisiológicas

m i n a n l'i n f o c'i t o s'B (del inglés bone

C u a n d'o se desencadena u n a respuesta,

Histológi-

y están e s'p e c'i a l'i z a d'o s'en

la producción d'e a n t i c'u e r p o s'y,

son los p r i n c'i p a l'e s'actores

c a m e n t e se d'i s't i n g u e n tres zonas (Figura 2)

d e la i n m u n i d'a d'h u m o r a l'

C o r t e z a : d'o n d'e se l'o c'a l'i z a n los l'i n f o c'i t o s'B,

f o r m a n d'o los folículos

El m i c'r o a m b i e n t e d'e la médula ósea q u e d'e t e r m i n a la maduración

linfoides p r i m a r i o s'y secundarios,

en los q u e q u e se sitúa el c'e n t r o

d e los l'i n f o c'i t o s'B n o se c'o n o c'e c'o n precisión

Se c'r e e q u e i m p l'i c'a la

Esta estructura (el c'e n t r o g e r m i n a l') es la z o n a en la q u e se

liberación d'e factores solubles ( c'o m o la IL-7) y e s't i m u l'a c'i o n e s'yux-

genera el m i c'r o a m b i e n t e a d'e c'u a d'o para la presentación antigénica

tacrinas (entre células adyacentes) q u e llevan a c'a b o las células d'e l

entre los l'i n f o c'i t o s'B y los l'i n f o c'i t o s'T,

así c'o m o para el d'e s'a r r o l'l o ,

También es m u y i m p o r t a n t e la interacción d'e las

a partir d'e esos l'i n f o c'i t o s'B,

d e células plasmáticas y l'i n f o c'i t o s'B

células i n m a d'u r a s'c'o n proteínas d'e la m a t r i z e x t r a c'e l'u l'a r

Inmunología

Nodos linfáticos periféricos

Linfáticos eferentes Figura 1

E s'q u e m a d'e la circulación linfática

Paracorteza: p o b l'a d'a p o r l'i n f o c'i t o s'T dispuestos d'e m a n e r a difusa

Tejido linfoide asociado a las mucosas (MALT)

Médula: c'o n t i e n e l'i n f o c'i t o s'B y T

Los c'o r d'o n e s'm e d'u l'a r e s',

q u e parten d'e la p a r a c'o r t e z a c'o m o p r o l'o n g a c'i o n e s'd'e t e j i d'o l'i n f o i d'e e n la

En la s'u b m u c'o s'a d'e los p r i n c'i p a l'e s'p u n t o s'd'e p o s'i b l'e entrada d'e m i c'r o

médula,

c o n t i e n e n la m a y o r parte d'e las células plasmáticas q u e

se sitúan agregados d'e t e j i d'o l'i n f o i d'e ,

p r o p i a y/o en n o d'u l'o s'c'o m o las amígdalas y las a d'e n o i d'e s'(en la naso-

Los l'i n f o c'i t o s'T son la población l'i n f o c'i t a r i a m a y o r i t a r i a en el g a n

faringe) o las placas d'e Peyer (en el intestino)

c o n s'i d'e r a d'o en c'o n j u n t o

También existen l'i n f o c'i t o s'intraepiteliales,

situados e n t r e las células del e p i t e l'i o ,

p o r e n c'i m a d'e la m e m b r a n a basal

Cápsula

Médula

RECUERDA En el M A L'T ,

la p o b l'a c'i ó n l'i n f o c'i t a r i a m a y o r i t a r i a s'o n los l'i n f o c'i t o s'T

El M A L'T desempeña u n papel i m p o r t a n t e en la respuesta i n m u n i t a r i a local d'e la s'u p e r f i c'i e d'e las mucosas (Figura 3)

Célula plasmática Figura 2

Áreas f u n c'i o n a l'e s'd'e l'g a n g l'i o linfático

Figura 3

Células d'e l'sistema i n m u n e asociadas a los b r o n q u i o l'o s't e r m i n a l'e s'y alvéolos

M a n u a l'CTO d'e Medicina y Cirugía,

s i e n d'o los l'i n f o c'i t o s'B los m a y o r i t a r i o s'

El b a z o es el órgano l'i n f o i d'e s'e c'u n d'a r i o d'o n d'e los l'i n f o c'i t o s'T y B vírgenes entran en c'o n t a c't o c'o n

En el b a z o se e l'i m i n a n los hematíes e n v e j e c'i d'o s'( p u l'p a roja),

los antígenos c'i r c'u l'a n t e s'en la sangre,

para p o n e r en m a r c'h a la res-

más es u n órgano l'i n f o i d'e s'e c'u n d'a r i o (pulpa b l'a n c'a ) ,

puesta i n m u n i t a r i a a d'a p t a t i v a

hay q u e recordar q u e el b a z o carece d'e

extremas p u e d'e p r o d'u c'i r h e m a t o p o y e s'i s'e x t r a m e d'u l'a r ,

La esplenectomía a u m e n t a el riesgo d'e padecer

hígado

i n f e c'c i o n e s'p o r bacterias encapsuladas,

ya q u e es el órgano en el q u e

El t e j i d'o l'i n f o i d'e se o r g a n i z a a l'r e d'e d'o r d'e las arteriolas a m o d'o d'e m a n

u n a v e z h a n sido o p s'o n i z a d'a s'(rodeadas p o r i n m u n o

guitos (tejido l'i n f o i d'e periarteriolar) y c'o n t i e n e áreas d'e l'i n f o c'i t o s'T y

m a y o r i t a r i a m e n t e se p r o d'u c'e su eliminación m e d'i a n t e la fagocitosis d'e

Inmunología

INMUNOGLOBULINAS

En los últimos años,

este tema ha perdido la importancia que tuvo en otras épocas

No obstante,

es imprescindible tener claros los conceptos que se describen en este tema porque no sólo son fundamentales y pueden ser objeto de preguntas,

sino porque van a ser necesarios para poder abordar preguntas relacionadas con la inmunología que pueden aparecer en otras asignaturas como Infecciosas,

Pediatría,

Aspectos esenciales

Existen c'i n c'o clases d'e i n m u n o g l'o b u l'i n a s'q u e ,

o r d'e n a d'a s'd'e m a y o r a m e n o r a b u n d'a n c'i a e n e l's u e r o ,

I g M ,

I g D'y IgE ( p a l'a b r a n e m o t é c'n i c'a C A M D'E )

La i n m u n o g l'o b u l'i n a p r o t o t i p o está f o r m a d'a p o r d'o s'c'a d'e n a s'p e s'a d'a s'( H ) y d'o s'c'a d'e n a s'ligeras (L)

Existen c'i n c'o t i p o s'd'e c'a d'e n a s'pesadas ( y ,

La c'l'a s'e d'e i n m u n o g l'o b u l'i n a v i e n e d'e t e r m i n a d'a p o r la c'a d'e n a pesada q u e t i e n e

La z o n a d'e unión a l'antígeno se f o r m a e n e l'e x t r e m o t e r m i n a l'd e las c'a d'e n a s'l'i g e r a y pesada

La p r i m e r a i n m u n o g l'o b u l'i n a q u e se f a b r i c'a e n respuesta a u n antígeno es I g M

las otras i n m u n o g l'o b u l'i n a s'se secretan f u n d'a m e n t a l'm e n t e e n la respuesta s'e c'u n d'a r i a

IgA es la i n m u n o g l'o b u l'i n a d'e las s'e c'r e c'i o n e s'e x t e r n a s'( m u c'o s'a s',

En las s'e c'r e c'i o n e s'se p r e s'e n t a c'o m o dímeros,

m i e n t r a s'q u e en el s'u e r o p r e d'o m i n a la f o r m a m o n o m é r i c'a

Las únicas Ig c'a p a c'e s'd'e a c't i v a r e l'c o m p l'e m e n t o p o r la vía clásica s'o n la I g G ( e x c'e p t o lgG4) y la I g M

IgC p r e d'o m i n a e n el m e d'i o i n t e r n o : suero,

m e d'i o e x t r a c'e l'u l'a r y f l'u i d'o s'c'o r p o r a l'e s'(LCR,

líquido p l'e u r a l',

Estructura y función de las inmunoglobulinas Los a n t i c'u e r p o s'son glucoproteínas sintetizadas p o r los l'i n f o c'i t o s'B (en los q u e se p u e d'e e n c'o n t r a r en f o r m a de receptores d'e m e m b r a n a ) y células plasmáticas (que los secretan c'o m o proteínas solubles) en respuesta al estímulo antigénico

Su característica f u n d'a m e n t a l'es q u e t i e n e n la p r o p i e d'a d'd e unirse

al antígeno q u e i n d'u j o a

su formación son p o r e l'l o u n o d'e los e l'e m e n t o s'f u n d'a m e n t a l'e s'd'e la respuesta i n m u n i t a r i a específica

Se las d'e n o m i n a i n m u n o g l'o b u l'i n a s'(Ig) p o r q u e son proteínas f o r m a d'a s'p o r g r u p o s'g l'o b u l'a r e s'y son capaces d'e transferir p a s'i v a m e n t e la i n m u n i d'a d'al administrarse a o t r o i n d'i v i d'u o

Clásicamente r e c'i b e n también el n o m b r e d'e g a m m a g l'o b u l'i n a s'p o r su migración electroforética en un p r o t e i n o g r a m a

Existen c'i n c'o clases

básicas o isotipos

agrupadas d'e m a y o r a m e n o r concentración en el suero d'e un

I g M ,

I g D'y IgE

La f r e c'u e n c'i a d'e u n a d'e t e r m i n a d'a clase d'e Ig en los m i e l'o m a s'es d'i r e c't a m e n t e p r o p o r c'i o n a l'a la concentración d'e d'i c'h a Ig en suero (G,

Preguntas • MIR 08-09,

2 4 1 ,

RECUERDA

Regla nemotécnica de las cinco clases básicas de Ig: CAMDE: IgC,

IgD y IgE

Estructura de las inmunoglobulinas P r i m e r a m e n t e hay q u e referirse,

y p o s't e r i o r m e n t e se analizarán las diferencias d'e ésta c'o n las otras clases

Manual CTO d'e Medicina y Cirugía,

Se trata d'e u n tetrámero (está f o r m a d'o p o r c'u a t r o c'a d'e n a s'peptídi-

en u n a proporción a p r o x i m a d'a d'e 2 : 1

En u n a molécula

cas) f o r m a d'o p o r dos c'a d'e n a s'pesadas H idénticas entre sí en u n a

las dos cadenas ligeras son s'i e m p r e

i n d'e p e n d'i e n t e m e n t e de las cadenas pesadas a las q u e estén

y d'o s'c'a d'e n a s'ligeras L'(de Light: " l'i g e r o " ) ,

m i s'm a molécula d'e i n m u n o g l'o b u l'i n a (de Heavy:

es d'e c'i r q u e p u e d'e n existir moléculas d'e i n m u n o g l'o b u l'i n a d'e

e n s'a m b l'a n a d'o p t a n d'o u n a configuración espacial en f o r m a d'e " Y "

clase G (y) c'o n cadenas ligeras K y moléculas d'e i n m u n o g l'o b u l'i n a d'e

(Figura 4 )

clase G (y) c'o n cadenas ligeras X,

y así para c'a d'a clase d'e i n m u n o g l'o bulina

Cada c'a d'e n a ligera está u n i d'a a u n a d'e las pesadas m e d'i a n t e e n l'a c'e s'd'i s'u l'f u r o ,

y las pesadas también están u n i d'a s'e n t r e sí p o r p u e n t e s'd'i s'u l'f u r o

Estas u n i o n e s'son e n l'a c'e s'c'o v a l'e n t e s'q u e c'o n s't i t u y e n las " r e g i o n e s'b i s'a g r a " d'e las i n m u n o g l'o b u l'i n a s',

s i e n d'o éstas las z o n a s'más sensibles a la degradación enzimática

Las c'a d'e n a s'd'e las Ig,

t a n t o pesadas c'o m o ligeras,

p r e s'e n t a n u n a p a r t e o región v a r i a b l'e (V) e n el e x t r e m o a m i n o t e r m i n a l'y o t r a c'o n s't a n t e (C) en la porción c'a r b o x i t e r m i n a l'

Se n o m b r a n c'o m o V L'y CL para las c'a d'e n a s'ligeras y V H y C H para las c'a d'e n a s'pesadas

Esta región v a r i a b l'e es la q u e d'e t e r m i n a la e s'p e c'i f i c'i d'a d'd e la i n m u n o g l'o b u l'i n a p o r el antígeno

El c'o n j u n t o d'e i n m u n o g l'o b u l'i n a s'd'e u n i n d'i v i d'u o es c'a p a z d'e r e c'o n o Cadena ligera

cer m i l'l o n e s'd'e antígenos d'i f e r e n t e s',

p e r o c'a d'a molécula es específica para u n único antígeno ( m o n o c'l'o n a l': a n t i c'u e r p o específico para un único antígeno)

Digestión enzimática de las inmunoglobulinas Si se realiza c'o n papaína

se o b t i e n e n tres f r a g m e n t o s'(Figura 5):

Dos idénticos l'l a m a d'o s'Fab

cada f r a g m e n t o Fab c'o n t i e n e la z o n a

Cadenas pesadas

de la molécula responsable de la unión al antígeno (Fracción Antigen Binding)

Figura 4

D'o m i n i o d'e las i n m u n o g l'o b u l'i n a s

U n Fab está c'o n s't i t u i d'o p o r la m i t a d'a m i n o t e r m i n a l'd e

una cadena pesada u n i d'a a la cadena ligera ( c'o n t i e n e los d'o m i n i o s'variables y u n d'o m i n i o constante d'e la cadena pesada y d'e la ligera)

La secuencia d'e aminoácidos d'e la cadena

U n f r a g m e n t o Fe (Fracción cristalizable),

f o r m a d'o p o r las dos mitades

I g D',

c a r b o x i t e r m i n a l'e s'de las cadenas pesadas (sólo c'o n t i e n e d'o m i n i o s

Existen c'i n c'o clases básicas d'e cadenas pesadas,

Ejerce las f u n c'i o n e s'efectoras d'e las i n m u n o g l'o b u l'i n a s

nan c'o n la letra minúscula griega h o m o l'o g a d'e la latina c'o n la q u e

(activación del c'o m p l'e m e n t o ,

unión a receptores de Fe presentes en

se n o m b r a la molécula d'e Ig c'o m p l'e t a : g a m m a (y) (IgG),

las m e m b r a n a s'd'e algunas células) (MIR 08-09,

delta (8) (IgD) y épsilon (e) (IgE)

A su v e z ,

existen c'u a t r o subclases d'e c'a d'e n a g a m m a (y) y dos d'e alfa (a)

C o n pepsina

se c'o n s'i g u e u n f r a g m e n t o b i v a l'e n t e (que r e c'o n o c'e dos

l l'a m a d'o F(ab)2 (fracción Fab d'o b l'e ) y dos péptidos grandes Únicamente existen dos t i p o s'd'e cadenas ligeras: kappa (K) y l'a m b d'a

así c'o m o pequeños f r a g m e n t o s'peptídicos q u e d'e r i v a n

Las Ig c'o n cadenas ligeras kappa (K) p r e d'o m i n a n sobre las d'e t i p o

de la z o n a d'e la molécula situada entre F(ab)2 y pFc'

C=3 1=3 pFc

PAPAÍNA

Figura 5

Digestión enzimática d'e i n m u n o g l'o b u l'i n a G

Inmunología

Funciones de las inmunoglobulinas

RECUERDA

La IgG es la inmunoglobulina de mayor vida media

Las i n m u n o g l'o b u l'i n a s'f u n c'i o n a n c'o m o " e n l'a c'e " entre el antígeno q u e reconocen mediante el Fab y la respuesta i n m u n i t a r i a q u e desencadenan a través del Fe,

q u e puede ¡nteraccionar c'o n diversos c'o m p o n e n t e s'solubles ( c'o m p l'e m e n t o ) y celulares (macrófagos,

células NK) a los cuales

Características de las otras clases de inmunoglobulinas

U n i ó n específica c'o n el antígeno

Reside en el f r a g m e n t o Fab,

en una h e n d'i d'u r a q u e se f o r m a en la conjunción d'e las regiones V H y

La f o r m a secretada es u n pentámero d'e c'i n c'o moléculas d'e I g M

los d'o m i n i o s'v a r i a b l'e s'd'e las cadenas ligera y pesada

También existe en su f o r m a monomérica,

c o m o proteína de m e m b r a n a

El g r a d'o d'e c'o m p l'e m e n t a r i e d'a d'para el antígeno (Ag) q u e presenta

en la s'u p e r f i c'i e d'e los l'i n f o c'i t o s'B

Cada u n o d'e los c'i n c'o monómeros

esta h e n d'i d'u r a es l'o q u e d'e t e r m i n a la e s'p e c'i f i c'i d'a d'del a n t i c'u e r p o

de la f o r m a secretada se m a n t i e n e u n i d'o gracias a puentes d'i s'u l'f u r o

D e n t r o d'e las regiones V H y V L'e x i s't e n tres regiones h i p e r v a r i a

intermonómeros situados en el d'o m i n i o C H 3

La polimerización está

2 y 3),

q u e son las q u e f o r m a n las paredes d'e l'sitio d'e

d e t e r m i n a d'a p o r la c'a d'e n a J ( p r o v i e n e del inglés junction),

combinación c'o n el antígeno y d'e t e r m i n a n su c'o m p l'e m e n t a r i e d'a d

tetizada p o r las p r o p i a s'células secretoras d'e a n t i c'u e r p o s'(células plas-

máticas) y q u e se u n e c'o v a l'e n t e m e n t e a través d'e u n p u e n t e d'i s'u l'f u r o

Funciones efectoras

M e d'i a d'a s'p o r los d'o m i n i o s'constantes d'e las

c o n c'r e t a m e n t e C H 2 y C H 3 (que p e r t e n e c'e n a la región Fe)

Las más i m p o r t a n t e s's o n :

El carácter pentamérico c'o n f i e r e a los a n t i c'u e r p o s'd'e clase I g M una

gran e f i c'i e n c'i a para activar el c'o m p l'e m e n t o y para a g l'u t i n a r antígenos

Activación del c'o m p l'e m e n t o (MIR 01-02,

U n i ó n a los receptores para el Fe d'e las células fagocíticas,

al c'o n t e n e r c'i n c'o regiones Fe,

lógicamente son

lo q u e f a c'i l'i t a la fagocitosis

c i n c'o veces más potentes q u e u n a f o r m a monomérica

C o m o d'e s'v e n

La región Fe es la zona de la Ig a la que se fija el complemento

p o r su gran peso m o l'e c'u l'a r ,

la I g M n o d'i f u n d'e fuera d'e los vasos

el Fe d'e los m a s't o c'i t o s',

s i e n d'o p o r e l'l o e x c'l'u s'i v a m e n t e intravascular y n o c'r u z a n d'o t a m p o c'o

sófilos y eosinófilos,

la barrera f e t o p l'a c'e n t a r i a

c i e n d'o así su degranulación

el Fe d'e la m e m b r a n a d'e las células N K

C a p a c'i d'a d'd e atravesar m e m b r a n a s'del o r g a n i s'm o ,

RECUERDA t a I g M es la i n m u n o g l'o b u l'i n a

más eficaz para fijar c'o m p l'e m e n t o ,

Está presente en suero y secreciones

Es la Ig p r e d'o m i n a n t e e n las mucosas y secreciones e x ternas: t u b o digestivo,

árbol traqueobronquial,

lágrimas,

bilis y f l'u j o v a g i n a l',

d o n d'e actúa l'o c'a l'm e n t e n e u t r a l'i z a n d'o posibles patógenos

Clases de inmunoglobulinas

Existen dos subclases d'e IgA: lgA1 e lgA2 (en función d'e c'a m b i o s'd'e aminoácidos en su c'a d'e n a pesada a )

La lgA2 c'o n s't i t u y e sólo el 1 0 %

La i n m u n o g l'o b u l'i n a p r e d'o m i n a n t e en el suero y en el espacio extra-

mientras q u e en las secreciones es algo s'u p e r i o r al

d'i f u n d'e m u y b i e n a través d'e las m e m b r a n a s'y es

La IgA sérica es,

monomérica (más d'e l'8 0 % ) ,

también la q u e p r e d'o m i n a en las secreciones internas

Es la única Ig

n o obstante existe también u n a IgA dimérica,

q u e es la f o r m a m a y o r i

q u e atraviesa la p l'a c'e n t a : la IgG p r o c'e d'e n t e d'e la m a d'r e es la p r i n c'i p a l

q u e está c'o n s't i t u i d'a p o r dos moléculas d'e IgA

i n m u n o g l'o b u l'i n a del feto y del recién n a c'i d'o ,

unidas p o r u n a c'a d'e n a J

lación del niño d'u r a n t e los p r i m e r o s'seis u o c'h o meses d'e v i d'a (MIR 01-02,

Esta IgA dimérica p r e d'o m i n a n t e en las secreciones y mucosas c'o n t i e n e ,

u n polipéptido d'e n o m i n a d'o c'o m p o n e n t e secretor (CS) (Figura

Existen cuatro subclases,

determinadas p o r pequeños c'a m b i o s'd'e aa

q u e n o es sino u n f r a g m e n t o q u e p r o v i e n e del receptor d'e la m e m

(aminoácidos) en sus cadenas pesadas,

d e n o m i n a d'a s'l'g G 1 ,

brana basal d'e la célula e p i t e l'i a l'd e las mucosas a través d'e la q u e ,

cuya proporción respecto del total d'e IgG sérica es 7 0 ,

6 y 4 % ,

capta d'e f o r m a selectiva a la IgA dimérica para ser secretada

La unión

son t a n t o más abundantes c'u a n t o m e n o r es el

del CS a la IgA c'o n f i e r e además u n a m a y o r resistencia al ataque de

número d'e su s'u b t i p o

Es i m p o r t a n t e recordar q u e la subclase lgG4 es la

e n z i m a s'proteolíticas presentes en el m e d'i o e x t r a c'e l'u l'a r

única IgG q u e n o fija c'o m p l'e m e n t o por la vía clásica (Tabla 1)

A l'c u b r i r z o n a s'sensibles a d'i c'h o a t a q u e ,

c o m o la "región b i s'a g r a " ,

P a s'o d'e la p l'a c'e n t a

Fijación d'e c'o m p l'e m e n t o

U n i ó n a Fe d'e células

% d'e la I g G e n el s'u e r o

V i d'a m e d'i a (días)

Tabla 1

Subclases d'e i n m u n o g l'o b u l'i n a s'G

lo q u e p e r m i t e es q u e los a n t i c'u e r p o s'd'e clase IgA p u e d'a n a c't u a r en las s'e c'r e c'i o n e s'y p r o t e g e r las m u c'o s'a s',

i m p i d'i e n d'o o b l'o q u e a n d'o la adhesión d'e los m i c'r o o r g a n i s'm o s'

A l'g u n o s'a u t o r e s's o s't i e n e n q u e la IgA también p u e d'e a c't u a r c'o m o u n a b a r r e r a c'o n t r a alérgenos a l'i mentarios

Su concentración sérica es m u y baja en los sujetos sanos

Los l'i n f o c'i t o s'B vírgenes,

c u a n d'o a l'c a n z a n el estadio d'e p l'e n a m a d'u r e z inmunológica,

coexpresan I g D'd'e m e m b r a n a j u n t o c'o n I g M

se sugiere q u e el papel fisiológico d'e la I g D'reside,

en actuar c'o m o receptor d'e los l'i n f o c'i t o s'B para el antígeno

M a n u a l'CTO d'e M e d'i c'i n a y Cirugía,

Célula productora de IgA

Captación

El c'o m p l'e j o IgA-receptor pasa

al o t r o polo de la célula epitelial

Receptor Poli Ig

CÉLULAS

EPITELIALES

Luz del bronquio,

etc Liberación a la luz d'e la IgA con parte del receptor: el COMPONENTE SECRETOR

Figura 6

Proceso d'e secreción d'e la IgA y c'o m p o n e n t e secretor

La concentración sérica d'e IgE es m u y pequeña e n sujetos sanos

Inmunógeno: son a q u e l'l o s'antígenos capaces d'e d'e s'e n c'a d'e n a r u n a

Interviene f u n d'a m e n t a l'm e n t e e n la defensa frente a h e l'm i n t o s',

respuesta i n m u n i t a r i a ,

de m a n e r a más c'o n c'r e t a se suele a p l'i c'a r a a q u e

a su unión a receptores d'e m e m b r a n a específicos para la Fe d'e la IgE

llos antígenos capaces d'e i n d'u c'i r la activación d'e l'c l'o n d'e l'i n f o c'i t o s'B

(RFcIgE) presentes e n los eosinófilos,

y también genera las r e a c'c i o n e s

q u e lo ha r e c'o n o c'i d'o d'e m a n e r a específica

N o t o d'o s'los antígenos son

p o r su c'a p a c'i d'a d'para unirse a los basófilos y mastocitos,

¡nmunógenos

m e d'i a n t e receptores d'e gran a f i n i d'a d'q u e estas células poseen para su e x t r e m o Fe

La activación d'e los eosinófilos p o r m e d'i o d'e estos receptores p r o d'u c'e la liberación d'e la proteína catiónica d'e l'eosinófilo (PCE),

mientras q u e los basófilos y mastocitos l'i b e r a n múltiples moléculas vasoactivas e i n f l'a m a t o r i a s',

d e s't a c'a n d'o la h i s't a m i n a (Tabla 2)

Concentración e n suero fmg/dl) Vida media e n suero (días) • •

EPÍTOPOS

Actividad reagínica Actividad antibacteriana

Actividad antivírica

Zona bisagra sensible a enzimas proteoliticas

ANTÍGENO •

Idiotipo

Tabla 2

Clases d'e i n m u n o g l'o b u l'i n a s

Antígenos,

¡nmunógenos,

Figura 7

Antígeno y epítopos

Epítopo: es la región c'o n c'r e t a d'e l'antígeno a la q u e se u n e el a n t i c'u e r p o (entre 15 y 2 0 aminoácidos)

U n antígeno p u e d'e tener varios epítopos distintos,

q u e serán r e c'o n o c'i d'o s'p o r distintos a n t i c'u e r p o s'

A los epítopos también se les l'l a m a d'e t e r m i n a n t e s'antigénicos

Antígeno: es c'u a l'q u i e r molécula q u e p u e d'a ser r e c'o n o c'i d'a p o r u n a

Idiotipo: es la z o n a del a n t i c'u e r p o q u e se u n e al epítopo (se l'o c'a l'i z a e n

i n m u n o g l'o b u l'i n a o p o r el receptor d'e la célula T (RCT) (Figura 7)

los d'o m i n i o s'v a r i a b l'e s'de las cadenas pesadas y ligeras)

Inmunología

Haptenos: son sustancias n o proteicas d'e p o c'o peso m o l'e c'u l'a r ,

q u e p o r sí solas n o son ¡nmunógenas,

pero q u e p u e d'e n c'o m p o r t a r s'e c'o m o tales si se u n e n c'o v a l'e n t e m e n t e a otra molécula más grande (a la q u e se d'e n o m i n a p o r t a d'o r o

Cambio de clase de inmunoglobulina

Isotipo: es sinónimo d'e clase d'e i n m u n o g l'o b u l'i n a y v i e n e d'e f i n i d'o por

Los l'i n f o c'i t o s'B m a d'u r o s'p e r o vírgenes,

q u e p r e s'e n t a n c'o m o r e c'e p

el t i p o d'e cadena pesada q u e lleve (C,

tores d'e m e m b r a n a I g M e I g D',

tras el r e c'o n o c'i m i e n t o específico d'e l'antígeno,

sufren u n p r o c'e s'o d'e a c't i v a c'i ó n ,

proliferación e i n t e r a c'ción c'o n los l'i n f o c'i t o s'T

D'u r a n t e este p r o c'e s'o d'e j a n d'e e x p r e s'a r I g D'y las células plasmáticas pasan a s'i n t e t i z a r la m i s'm a I g M q u e antes

Unión antígeno-anticuerpo: afinidad y avidez

se e x p r e s'a b a en la m e m b r a n a ,

p e r o a h o r a e n f o r m a d'e molécula d'e secreción

A l'g u n o s'd'e los m i e m b r o s'del c'l'o n e x p e r i m e n t a n el c'a m b i o de clase d'e la Ig,

pasando a secretar IgG o IgA en lugar de I g M ,

p e r o c'o n s'e r v a n d'o la m i s'm a región VH-VL p r o p i a d'e d'i c'h o c'l'o n ,

la m i s'm a e s'p e c'i f i c'i d'a d'd e r e c'o n o c'i m i e n t o del antígeno

Este c'a m b i o d'e clase es i n d'u c'i d'o en el l'i n f o c'i t o B p o r la interacción en la sinapsis in-

La unión antígeno-anticuerpo se p r o d'u c'e p o r enlaces débiles o n o co-

munológica c'o n el l'i n f o c'i t o T d'e los r e c'e p t o r e s'd'e m e m b r a n a C D'4 0 ,

siendo p o r t a n t o reversible

d e l'l i n f o c'i t o B c'o n C D'4 0 L'( C D'1 5 4 ) d'e l'l i n f o c'i t o T

El m e c'a n i s'm o g e

Afinidad: fuerza d'e unión e n t r e el epítopo y el a n t i c'u e r p o

S ( c'o n m u t a d'o r ,

nético d'e base es u n a reordenación en la q u e i n t e r v i e n e n las r e g i o n e s'q u e e x i s't e n d'e l'a n t e d'e c'a d'a g e n C

existir a n t i c'u e r p o s'd'e igual e s'p e c'i f i c'i d'a d',

pero d'i f e r e n t e a f i n i d'a d'

La a f i n i d'a d'a u m e n t a en las sucesivas reexposiciones al antígeno (ésta es

Exclusión isotípica

U n a m i s'm a célula B y su c'l'o n (células derivadas de

p r e c'i s'a m e n t e una d'e las características d'e la respuesta i n m u n i t a r i a se-

una m i s'm a célula p r o g e n i t o r a p o r división celular) s'o l'a m e n t e expresan

y jamás a m b o s't i p o s'simultáneamente

A v i d'e z : es la f u e r z a d'e unión g l'o b a l'd e l'a n t i c'u e r p o p o r el antígeno

Exclusión alélica

U n a célula B sólo e x p r e s'a los genes d'e las c'a

U n c'o n j u n t o d'e a n t i c'u e r p o s'd'e baja a f i n i d'a d'(por e j

denas pesadas y ligeras d'e u n o d'e los a l'e l'o s'd'e los c'r o m o s'o m a s

rica) p u e d'e n dar lugar al r e c'o n o c'i m i e n t o d'e u n antígeno c'o n a v i d'e z

homólogos (el m a t e r n o o el p a t e r n o )

El o t r o j a m á s'será e x p r e s'a d'o

Inmunología

CÉLULAS DEL SISTEMA INMUNE

Aspectos esenciales

Orientación

MIR En los últimos años,

la media de preguntas relacionadas con este tema está en aproximadamente dos,

por lo que se debe estudiar y tener claros todos los conceptos que en él se tratan

Aunque todo el tema es importante,

es aconsejable centrarse especialmente en el mecanismo de activación de los linfocitos T

Los l'i n f o c'i t o s'T se c'a r a c't e r i z a n p o r e x p r e s'a r en su m e m b r a n a u n a m o l'é c'u l'a p a r a r e c'o n o c'e r antígenos: e l'R C T ( r e c'e p t o r antigénico d'e la célula T)

A s'o c'i a d'o a esta molécula se e n c'u e n t r a C D'3 ,

p o r l'o q u e se p u e d'e a f i r m a r q u e t o d'o s'los l'i n f o c'i t o s'T s'o n C D'3 p o s'i t i v o s'

Los l'i n f o c'i t o s'T se p u e d'e n d'i v i d'i r e n d'o s'g r u p o s'básicos: los C D'4 + (la mayoría s'o n c'o l'a b o r a d'o r e s') y los C D'8 + (la mayoría s'o n citotóxicos)

Los l'i n f o c'i t o s'T sólo p u e d'e n r e c'o n o c'e r antígenos si éstos les s'o n p r e s'e n t a d'o s'e n e l'i n t e r i o r d'e moléculas d'e l'c o m p l'e j o p r i n c'i p a l'd e h i s't o c'o m p a t i b i l'i d'a d'( H L'A )

Los C D'4 + r e c'o n o c'e n antígenos p r e s'e n t a d'o s'e n e l'H L'A d'e c'l'a s'e II y los C D'8 + r e c'o n o c'e n e n e l'H L'A d'e c'l'a s'e I

El a c't o d'e presentación s'u p o n e la formación d'e u n a sinapsis i n m u n i t a r i a e n t r e la célula q u e presenta e l'antígeno ( H L'A ) y e l'l i n f o c'i t o T

En este p r o c'e s'o se i n t e r c'a m b i a información,

e n f o r m a d'e i n t e r a c'c i o n e s'm o l'e c'u l'a r e s',

Las tres señales f u n d'a m e n t a l'e s'd'e la sinapsis i n m u n i t a r i a s'o n : 1) Presentación d'e l'antígeno

Tras f o r m a r s'e la sinapsis i n m u n i t a r i a y r e c'o n o c'e r s'e e l'antígeno,

l o s'l'i n f o c'i t o s'T se a c't i v a n y p r e s'e n t a n u n f e n o t i p o d'i s't i n t o ,

d e s't a c'a n d'o e n e l'm i s'm o la expresión d'e : 1) C D'2 5 ( r e c'e p t o r d'e alta a f i n i d'a d'para IL-2)

2 ) HLA

y3)CD69

Los l'i n f o c'i t o s'T c'o l'a b o r a d'o r e s'se s'u b d'i v i d'e n ,

según su función y las c'i t o c'i n a s'q u e s'e c'r e t a n ,

e n c'a r g a d'o s'd'e c'o o r d'i n a r las respuestas d'e i n m u n i d'a d'c e l'u l'a r

T H 2 ,

c o o r d'i n a n las respuestas d'e i n m u n i d'a d'h u m o r a l'

T H 3 ,

d e s'm o n t a n la respuesta u n a v e z c'o n c'l'u i d'a la infección

Los l'i n f o c'i t o s'B se c'a r a c't e r i z a n p o r e x p r e s'a r e n su m e m b r a n a i n m u n o g l'o b u l'i n a d'e s'u p e r f i c'i e (su m o l'é c'u l'a para r e c'o n o c'e r antígenos)

La Ig d'e s'u p e r f i c'i e se a s'o c'i a a la m o l'é c'u l'a C D'1 9 ,

p o r l'o q u e se p u e d'e a f i r m a r q u e los l'i n f o c'i t o s'B s'o n C D'1 9 +

Los l'i n f o c'i t o s'N K s'o n células citotóxicas q u e i d'e n t i f i c'a n y e l'i m i n a n células i n f e c't a d'a s'p o r v i r u s'o c'o n m u t a c'i o n e s'

Se c'a r a c't e r i z a n p o r e x p r e s'a r C D'1 6 ,

C D'5 6 y C D'9 4

Las células presentadoras d'e antígenos (CPA) s'o n las q u e p u e d'e n presentar antígenos a t o d'o s'los l'i n f o c'i t o s'T ( t a n t o C D'4 c'o m o C D'8 ) p o r q u e expresan t a n t o H L'A d'e clase I ( c'o m o todas las células nucleadas) c'o m o d'e clase II

Los superantígenos s'o n m o l'é c'u l'a s'c'a p a c'e s'd'e a c't i v a r hasta u n 2 0 % d'e l'i n f o c'i t o s'T d'e sangre periférica d'e f o r m a inespecífica

Linfocitos Los l'i n f o c'i t o s'son las células l'e u c'o c'i t a r i a s'de e s't i r p e l'i n f o i d'e

En r e p o s'o ,

d e m u y escaso c'i t o p l'a s'm a

Se h a n i d'e n t i f i c'a d'o tres clases p r i n c'i p a l'e s'd'e l'i n f o c'i t o s': B,

T y N K

La tasa d'e renovación l'i n f o c'i t a r i a es m u y e l'e v a d'a

se c'a l'c u l'a q u e c'a d'a día se p r o d'u c'e n 1 0

órganos l'i n f o i d'e s'p r i m a r i o s'y q u e d'i a r i a m e n t e se r e n u e v a el 2 % de los l'i n f o c'i t o s'

En u n o r g a n i s'm o h u m a n o sano existen alrededor de 1 0

Preguntas

2 3 1 ,

Los l'i n f o c'i t o s

células l'i n f o i d'e s'

i m p l'i c'a d'o s'e n la respuesta i n m u n i t a r i a

a d'a p t a t i v a s'o n los B y T

Éstos r e c'o n o c'e n antígenos

y tras el estímulo antigénico,

d e s'a r r o l'l a n u n a serie d'e t r a n s'f o r m a c'i o n e s'( p r o c'e s'o q u e se c'o n o c'e c'o m o a c't i v a c'i ó n ) q u e c'o n s'i s't e e n u n p r o c'e s'o d'e proliferación (expansión c'l'o n a l') y diferenciación a células efectoras

El l'i n f o g r a m a n o r m a l'presenta 7 5

Estos v a l'o res son dinámicos y p r e s'e n t a n d'i f e r e n c'i a s'según la e d'a d'd e l'i n d'i v i d'u o

Inmunología

Linfocitos T

El receptor de la célula T (RCT)

Se p u e d'e n d'i s't i n g u i r c'u a t r o rasgos generales q u e d'i f e r e n c'i a n la b i o l'o

El RCT (TCR en terminología anglosajona) es bastante similar,

gía d'e los l'i n f o c'i t o s'T (LT) respecto d'e los otros l'i n f o c'i t o s'

f u n c'i o n a l'y genéticamente,

a las i n m u n o g l'o b u l'i n a s'

Son m o l'é c'u

Se d'e s'a r r o l'l a n en el t i m o ,

a p a r t i r d'e los p r o g e n i t o r e s'l'i n f o i d'e s'd'e

las q u e varían en su composición química para adaptarse a antígenos

r i v a d'o s'd'e la C H P (célula hematopoyética p l'u r i p o t e n c'i a l')

uniéndose d'e m o d'o específico

d e n o m i n a T p o r o r i g i n a r s'e en el t i m o (los B l'o h a c'e n en la médula •

N o o b s't a n t e ,

las i n m u n o g l'o b u l'i n a s'y el RCT,

son moléculas d'i s't i n t a s',

Poseen el r e c'e p t o r d'e la célula T (RCT)

Es u n a molécula d'e r e c'o

c o d'i f i c'a d'a s'p o r genes diferentes

El RCT es u n heterodímero c'o m

n o c'i m i e n t o específica para c'a d'a antígeno,

puesto p o r dos c'a d'e n a s'polipeptídicas distintas u n i d'a s'p o r u n e n l'a

p e r o únicamente está presente en la m e m b r a n a y n o es

s'i e m p r e se presenta c'o m o u n a molécula integral d'e la

l i b e r a d'o al m e d'i o e x t r a c'e l'u l'a r en f o r m a s'o l'u b l'e e n respuesta al

m e m b r a n a plasmática del l'i n f o c'i t o T ( n o existen f o r m a s'solubles),

T o d'o esto se expondrá c'o n más d'e t a l'l e e n o t r o s'a p a r t a

t i e n e u n a porción e x t r a c'e l'u l'a r ,

o t r a t r a n s'm e m b r a n a y u n a c'o l'a

Presentan d'i v e r s'i d'a d'd e f u n c'i o n e s',

existen l'i n f o c'i t o s'El RCT está c'o m p u e s't o p o r dos cadenas,

T reguladores,

c o l'a b o r a d'o r e s'y citotóxicos

El RCT sólo r e c'o n o c'e al antígeno c'u a n d'o éste es " p r e s'e n t a d'o " ,

El 9 5 % d'e los l'i n f o c'i t o s'T d'e sangre periférica t i e n e n el RCT t i p o 2

(RCT-2),

f o r m a d'o p o r una cadena a y otra B,

M e n o s

p r i n c'i p a l'd e h i s't o c'o m p a t i b i l'i d'a d') ,

b i e n d'e clase I o d'e clase II,

del 5 % d'e l'i n f o c'i t o s'T expresan el RCT-1,

f o r m a d'o p o r cadenas y y 8,

p r o p i a s'd'e l'i n d'i v i d'u o ,

e n c'u y o t i m o se d'e s'a r r o l'l a n

Este c'o n d'i c'i o

se les d'e n o m i n a l'i n f o c'i t o s'T-y8

Los l'i n f o c'i t o s'T-y8,

f o r m a n d'o u n c'o m p l'e j o c'o n las moléculas d'e l'C P H

n a m i e n t o d'e l'r e c'o n o c'i m i e n t o d'e l'antígeno a su asociación c'o n

n o expresan en su m e m b r a n a ni C D'4 ,

las moléculas d'e l'C P H (moléculas H L'A ) se c'o n o c'e c'o m o restric-

se les d'e n o m i n a células " d'o b l'e s'negativas"

N o se sabe c'o n e x a c't i t u d

ción h i s't o c'o m p a t i b l'e (Figura 8) o restricción por el C P H

cuál es su c'o m e t i d'o n i c'ó m o f u n c'i o n a el p r o p i o receptor yS,

recen estar i m p l'i c'a d'o s'en fenómenos d'e t o l'e r a n c'i a (MIR 0 0

- 0 1 ,

La excepción a la restricción h i s't o c'o m p a t i b l'e son los superantíg e n o s'

U n a característica d'e l'fenómeno d'e la restricción p o r el C P H es la a l'o r r e a c't i v i d'a d': u n a g r a n proporción d'e los l'i n f o c'i t o s'T d'e u n i n d'i v i d'u o son c'a p a c'e s'd'e r e c'o n o c'e r c'o m o extrañas las

RECUERDA

^ p o r c'e n t a j e d'e l'i n f o c'i t o s'T ^5

~ Los linfocitos T-y5 s'o n los más

es superior en los l'i n f o c'i t o s'in-

moléculas d'e l'C P H d'e o t r o i n d'i v i d'u o d'e su m i s'm a e s'p e c'i e (anti-

génicamente d'i s't i n t a s'd'e las suyas) sin q u e m e d'i e inmunización

se s'u p o n e q u e j u e g a n u n p a p e l

El l'i n f o c'i t o p e r c'i b e la d'i f e r e n c'i a c'o n las moléculas

a u m e n t o d'e la población y8 e n sangre periférica aparece en diversas

i m p o r t a n t e en la defensa d'e éstas

e i n t e r p r e t a q u e se trata d'e su p r o p i o C P H ,

c o m o son el síndrome l'i n f o p r o l'i f e r a t i v o a u t o i n m u n i t a r i o y

i n c'o r p o r a d'o u n péptido antigénico

Este fenómeno es la base d'e l

síndromes l'i n f o p r o l'i f e r a t i v o s'neoplásicos

En la m u c'o s'a d'u o d'e n a l',

r e c'h a z o a g u d'o d'e l't r a s'p l'a n t e alogénico,

ha o b s'e r v a d'o q u e los pacientes c'o n e n f e r m e d'a d'celíaca presentan u n

m a y o r p o r c'e n t a j e d'e l'i n f o c'i t o s'T-y8 intraepiteliales q u e los i n d'i v i d'u o s'n o celíacos

La estructura m o l'e c'u l'a r ,

la organización y el r e o r d'e n a m i e n t o d'e los genes q u e c'o d'i f i c'a n las cadenas del RCT son bastante similares a los d'e las i n m u n o g l'o b u l'i n a s'

Las cadenas a y y son m u y parecidas genéticamente a las cadenas ligeras,

únicamente tienen genes V y J (lo q u e s'u p o n e una s'i m i l'i t u d'c o n las cadenas ligeras d'e las i n m u n o g l'o b i n a s') ,

El RCT r e c'o n o c'e péptidos u n i d'o s'a las moléculas del C P H d'e antígenos q u e p r e v i a m e n t e han sido procesados p o r otra célula

La excepción es la c'a p a c'i d'a d'd e ciertos antígenos (superantígenos)

A s'o c'i a d'o al dím e r o RCT se e n c'u e n t r a u n c'o m p l'e j o d'e moléculas e n c'a b e z a d'o p o r C D'3 ,

q u e está i n v o l'u c'r a d'o en la transmisión d'e la señal d'e activación a través d'e la m e m b r a n a plasmática (transducción) y es u n m a r c'a d'o r característico del l'i n f o c'i t o T

Sinapsis inmunológica Se d'e n o m i n a sinapsis inmunológica al c'o n j u n t o d'e i n t e r a c'c i o n e s'q u e se p r o d'u c'e n entre el l'i n f o c'i t o T y la célula p r e s'e n t a d'o r a d'e antígeno (CPA),

c o n la f i n a l'i d'a d'd e p r o d'u c'i r la activación d'e l'l i n f o c'i t o T y p o n e r ,

en m a r c'h a la respuesta i n m u n i t a r i a

e n señales r e c'i b i d'a s'p o r receptores

Manual CTO de Medicina y Cirugía,

Secuencia de la sinapsis inmunológica

Sinapsis inmunológica linfocito T activo (Figura 9 ) : C D'6 9 ,

C D'2 5 ,

C P H II (DR)

En p r i m e r término,

t i e n e lugar el r e c'o n o c'i m i e n t o específico p o r el RCT,

C a m b i o isotipo Ig:

del antígeno presentado p o r moléculas del C P H

Tras este r e c'o n o c'i

CD40-CD40L

se p r o d'u c'e la transducción d'e la p r i m e r a señal d'e

Primera señal:

activación m e d'i a d'a p o r C D'3

Sin e m b a r g o ,

para la activación c'o m p l'e

HLA—TCR-CD3

es t o t a l'm e n t e necesario q u e se p r o d'u z c'a u n a segunda

Segunda señal:

señal o señal c'o e s't i m u l'a d'o r a

C D'2 8 — B 7 (coestimulación,

señales antiapoptóticas) C T L'A 4 — B 7 (inhibición)

La segunda señal (coestimulación antigénica) se p r o d'u c'e tras la i n t e r a c

Si no segunda señal:

ción entre el receptor C D'2 8 (presente en la s'u p e r f i c'i e del l'i n f o c'i t o T) y

A n e r g i a (tolerancia/apoptosis)

el B7 ( C D'8 0 o C D'8 6 d'e la célula presentadora d'e antígeno)

Activación linfocitaria

RECUERDA Las células p r e s'e n t a d'o r a s'd'e antígenos e x p r e s'a n B 7 en su s'u p e r f i c'i e c'u a n d'o i n g i e r e n antígenos extraños

Los l'i n f o c'i t o s'T se c'l'a s'i f i c'a n según el g r a d'o d'e activación q u e p o s'e a n

L i n f o c'i t o s'T quiescentes: también l'l a m a d'o s'"vírgenes" o en reposo

Son los q u e n o han t o m a d'o c'o n t a c't o todavía c'o n su antígeno

L'i n f o c'i t o s'T activados (también l'l a m a d'o efectores): son aquéllos a

Hasta tal p u n t o es t o t a l'm e n t e necesaria esta interacción para la a c't i vación del l'i n f o c'i t o T,

se p r o d'u c'e el fenómeno d'e

los q u e les ha sido presentado su antígeno específico y han r e c'i b i d'o ,

en el q u e el LT n o es capaz d'e transformarse en u n a célula

las señales d'e coestimulación d'e la célula presentadora d'e

Esta anergia c'l'o n a l'es u n o d'e los m e c'a n i s'm o s'd'e adquisición

Tras activarse,

este t i p o d'e l'i n f o c'i t o s'expresan:

de t o l'e r a n c'i a inmunológica a nivel periférico (en órganos l'i n f o i d'e s'se-

Receptor d'e alta a f i n i d'a d'para IL-2 ( C D'2 5 ) ,

q u e a su v e z es u n a i n t e r l'e u c'i n a e s't i m u l'a d'o r a d'e la a c't i v i d'a d'd e estas células

En a l'g u n o s'l'i n f o c'i t o s'T la anergia i n d'u c'e su apoptosis m e d'i a d'a p o r la vía FAS/FASL ( C D'9 5 / C D'9 5 L')

C P H de clase II

T o d'o s'los l'i n f o c'i t o s'T t i e n e n C P H d'e clase I,

p e r o únicamente los activados t i e n e n también C P H d'e clase II ( m a r c'a d'o r tardío d'e activación)

Por t a n t o ,

sólo podrá activarse u n a célula T si ambas señales (TCR-CD3

y C D'2 8 ) están presentes ( M I R 01

M I R 0 1

- 0 2 ,

2 4 5 )

El RCT presenta u n a gran e s'p e c'i f i c'i d'a d'p e r o baja a f i n i d'a d'p o r el a n tígeno,

p o r lo q u e en la unión e n t r e la CPA (célula presentadora d'e antígeno) y el LT se necesita a las d'e n o m i n a d'a s'moléculas accesorias

C D'6 9 ( m a r c'a d'o r p r e c'o z d'e activación)

Diferenciación de los linfocitos T

para e s't a b i l'i z a r l'a

Así las moléculas C D'4 y C D'8 son capaces d'e r e c'o nocer y unirse a la molécula d'e l'C P H en la q u e está s'i e n d'o p r e s'e n t a d'o

La maduración d'e los l'i n f o c'i t o s'T,

t a n t o en el niño c'o m o en el a d'o l'e s

el antígeno ( C D'4 se u n e a C P H d'e clase II y C D'8 a C P H d'e clase I)

se p r o d'u c'e en el t i m o ,

a partir d'e precursores p r o v e n i e n t e s'd'e la

En fases i n i c'i a l'e s'd'e la activación a p a r e c'e u n a n u e v a molécula en la

q u e los l'i n f o c'i t o s'T m a d'u r a n en la médula ósea y en otras estructuras

C D'1 5 2 (CTLA4) q u e i n t e r a c'c i o n a c'o n B7

médula ósea

En el a d'u l't o ,

d i c'h o órgano se va a t r o f i a n d'o y se acepta (CD80/CD86)

a u n q u e d'e m e n o r tamaño,

q u e r e c'i e n t e m e n t e se han

d e f o r m a m u y s'i m i l'a r a C D'2 8 ,

c o m p i t i e n d'o c'o n e l'l a

La p r i n c'i p a l

Los l'i n f o c'i t o s'T i n m a d'u r o s'r e c'i b e n el n o m b r e d'e

d i f e r e n c'i a e n t r e a m b a s'moléculas es q u e C D'1 5 2 c'o d'i f i c'a u n a señal

según el estadio d'e diferenciación,

se p u e d'e n s'u b d'i v i d'i r

negativa q u e desactiva el l'i n f o c'i t o T

Se trata d'e u n a señal r e g u l'a d'o r a

en tres grandes s'u b p o b l'a c'i o n e s'c'u y o estudio es d'e gran